1. Bí mật sau song sắt
Một cuộc sống diễn ra sau song sắt. Tách biệt. Những con người đã mất quyền công dân với những nhu cầu rất người. Chặng đường kinh lý qua các nhà tù trên đất Thanh Hoá với những hình ảnh... chỉ có ở trong tù. Đi làm cho Bộ Công an kể cũng thú vị, khiến mình ngoan thêm bao nhiêu khi trở về đời thường.
Sau mỗi buổi đi làm ngoài rừng, ruộng về sẽ phải khám từng người trước khi nhập trại.
Có một số được làm những công việc trong nhà là sướng nhất. Đây là đội làm bóng đá.
Nhiều người còn rất trẻ.
Biểu diễn văn nghệ thì được mặc đẹp hơn. Người phạm nhân này quê ở Quảng Xương - Thanh Hoá. Anh khoe nhà ở gần nhà ca sĩ Anh Thơ nên rất thích những bài hát do ca sĩ Anh Thơ trình bày. Anh mắc tội trộm cắp tài sản, đã cuỗm máy biến áp của Nhà máy bia Thăng Long đóng trên địa bàn bán được 23 triệu nhưng đã bị bắt. Trong chương trình văn nghệ giao lưu anh hát bài "Neo đậu bến quê".
Một tù nhân nam bằng tuổi tôi (Bính Thìn) ở phân trại số 5 - Trại giam số 5 tại huyện Cẩm Thủy. Nhà anh ở khu Chợ Mơ, gần cơ quan tôi công tác, anh muốn chụp một bức ảnh chuyển về cho gia đình. Anh ta phạm tội giết người với án chung thân.
Những tù nhân làm công việc nặng nhọc khai thác đá ở trên núi. Dưới chân núi có một chiếc giếng, sau giờ làm nhiều người trong số họ thường tắm nude tại đây.
Và đây là những nồi cơm được chia sẵn, tù nhân sẽ mang về các phòng giam để ăn theo từng nhóm.
Căn phòng này trước đây nhạc sĩ Nguyễn Đăng Nước đã từng ở tù, trong thời gian ở phân trại ở Hàm Rồng ông đã sáng tác một số bài hát về trại giam Thanh Lâm và người quản giáo.
Chụp ảnh cùng một cán bộ quản giáo trại giam Thanh Lâm tại thị trấn Yên Cát - Huyện Như Xuân.
2. Muôn nẻo đường đến trại
Họ đến với trại bằng nhiều con đường khác nhau. Có nhiều người ở độ tuổi vị thành niên. Có những ông lão đầu nhiều thứ tóc. Thứ tội mà họ phạm phải cũng vô cùng đa dạng, từ tham ô, tham nhũng đến ngược đãi vợ con cho đến giết người, hiếp dâm... Tất cả bình đẳng sau song sắt, tất cả bình đẳng trong những chế độ được hưởng. Một tháng 3 lạng thịt, chỉ có thế thôi.
Trong buổi đến thăm phân trại số 3 của Trại giam số 5, lúc trở ra tôi đã bắt gặp người đàn ông này. Vẻ mặt mệt mỏi, cử chỉ chậm chạp, có vẻ như tinh thần của ông còn rệu rã hơn thể xác đã già nua và lão hoá. Ông sinh năm 1939, nhà ở Quận Lê Chân - Hải Phòng. Ông Phạm tội hiếp dâm trẻ em, nạn nhân là một cô bé 11 tuổi. Án của ông là chung thân. Ông không có vợ, không có con. Hiện nay người tiếp tế duy nhất cho ông là người anh trai hơn ông hai tuổi, sinh năm 1937.
Ở phân trại số 4 - Thuộc Trại giam Thanh Lâm - tất cả các nhà văn trong Đoàn chúng tôi đều ngỡ ngàng trước gương mặt non nớt đeo kính cận của cậu bé này. Cậu đang ngồi khâu bóng ngay lối vào hội trường được sử dụng làm phân xưởng sản xuất. Công việc này dường như được ưu tiên cho những người thành phố quen với cuộc sống sung sướng hơn, họ không phải ra rừng làm hoặc xuống ruộng làm nông. Cậu phạm tội cướp của khi đang là học sinh học tại một trường trung học. Nguyên nhân sâu xa là lấy tiền chơi điện tử.
Ngồi bên cạnh cậu là một thanh niên khá tuổi. Anh ta dúi vào tay tôi một mảnh giấy có số điện thoại với mong muốn nhờ tôi gọi điện nhắn giúp một người cha là nghệ sĩ lên thăm con trai là bạn anh ta. Cùng với đó anh ta cũng nhờ tôi chụp một tấm ảnh gửi về nhà trên đường Tôn Đức Thắng - HN. Anh khoe nhà anh cũng có lap ảnh. Anh phạm tội về ma tuý - Loại tội phạm chiếm tới trên 70% theo tổng kết của Bộ Công an.
Tấm lưng này tôi chụp của một phạm nhân đang nghỉ ốm sau khi được anh đồng ý. Những người bạn tù của anh đã đi làm hết ngoài rừng. Anh ốm nhẹ, không phải đi bệnh xá nhưng cũng không phải đi làm. Khi mọi người tham quan tầng 1 phòng giam này thì tôi mò lên tầng 2, anh nằm trong góc thấy khách thì nhỏm dậy tiếp chuyện.
Còn người đàn ông "đẹp lão" này cũng quê Hải Phòng, cùng mắc một tội danh như người đồng hương quận Lê Chân nhưng nạn nhân của ông ta trẻ tuổi hơn. Ông ta đã hiếp một cô bé 5 tuổi.
Có lẽ cậu bé này là gây nhiều suy nghĩ nhất cho chúng tôi, bởi cậu ta là con trai của một nữ nhà báo, là đồng nghiệp của chúng tôi. Cậu nằm trong số những trẻ vị thành niên. Tôi đã tiếp xúc với những cậu bé sinh năm 1991 nhưng đã phạm tội hiếp dâm một năm trước đây với những bé gái chỉ 4, 5 tuổi, và bản thân cậu ta cũng chỉ... 14, 15. Những cậu bé chưa làm người lớn nhưng đã phạm tội giết người một cách hồn nhiên đôi khi chỉ vì 10 nghìn đi chat. Cậu bé này thì cùng 5 cậu choai choai khác cướp xe máy về trả tiền net. Trước đó cậu mới đi Trường Giáo dưỡng về. Cậu tiếc rẻ khoe rằng cái xe wave ấy chúng em bán được có 2 triệu bảy, bọn em đã lên kế hoạch cướp SH và ô tô nhưng chưa kịp làm thì bị bắt.
Người phạm nhân này trước đây mắc án tù 6 năm. Trong thời gian chấp hành hình phạt, anh ta đã trốn tù bằng cách kiếm một bộ quần áo và đóng giả một quản giáo nữ nhưng khi ra đến cổng đã bị phát hiện. Anh ta chui vào bốt gác cố thủ với một cây búa dùng để đánh kẻng. Cảnh sát bảo về vây bắt, anh ta đã cắn rách cổ một đồng chí. Sau đó anh bị kết án hơn 20 năm nên giờ đây vẫn còn trong trại giam.
Theo blog của Nguyễn Xuân Thủy |
